Slimme Hans is terug

Slimme Hans is gereïncarneerd als varken. Of eigenlijk is de boer van het slimme paard Hans terug gekomen als varkenshouder. Eén van de leukste anekdotes van de eerste cursus in de opleiding Psychologie was het verhaal van het intelligente paard Hans. Dit paard kon de meest moeilijke vragen beantwoorden en verbaasde zelfs wetenschappers met zijn vermeende intelligentie. Of het nu ging om rekensommen, jaartallen of topografie, Hans gaf feilloos het juiste antwoord. Hoe? Door met zijn hoeven te schrapen, net zo vaak als de uitkomst groot was. Eerlijk gezegd lijkt het mij voor rekensommen iets eenvoudiger dan bij topografievragen, maar goed, zo ver ging het verhaal niet. De moraal van dit verhaal was bias. Bias betekent vertekening, bevooroordeling. Het werd ons uitgelegd in het kader van hoe je goed onderzoek op zet. Je kunt als onderzoeker (onbewust) focussen op een uitkomst die je hoopt te vinden en dat is net zoiets als consequent naast de roos schieten. Wat heeft dit nu met Hans te maken? Wel, iedereen was vol van de intelligent lijkende kunsten van Hans. Totdat een onderzoeker in het publiek op het idee kwam om Hans te blinddoeken. Hans bakte er zo niet veel meer van, want, hij kon de subtiele, onbewuste signalen van zijn baas niet meer zien. De signalen die niemand anders in het publiek waren opgevallen maar waar Hans met zijn fijngevoelige dierlijke aard wel op reageerde. Vanmiddag hoorde ik op de autoradio een interview met een varkenshouder uit Oss. Ik geloofde eerst mijn oren niet. Deze man vertelde dat ze tijdens het kunstmatig insemineren van de varkens vaak Nederlandstalige muziek op hebben staan. Dat kan haast niet anders in Oss. Het was hem kortgeleden opgevallen dat dit karwei voorspoediger verloopt wanneer er muziek opstaat van de Volendamse Jan Smit. De dj Jeroen van Inkel ging mij er iets te gedetailleerd op in. Je maakt mij niet wijs dat een varken zich gewilliger laat insemineren door muziek, waar hebben we het eigenlijk over? Dat legde de boer vervolgens ook uit: zakjes met sperma die vlotter naar de plaats van bestemming dreven. Iets te beeldend zo in de file. Heeft iemand er al aan gedacht hoeveel het misschien kan uitmaken als degene die het insemineren uitvoert dat ontspannen doet? Een zeug is ook maar een zeug. De opmerking waar het interview mee werd afgesloten: De beren (mannetjesvarkens) liepen nu met een boog om de radio heen als Jan Smit te horen was, maakte voor mij de verbinding naar het verhaal van Slimme Hans. Misschien is dit verhaal nog wel meer antropomorf dan dat van Hans. Thuis wilde ik eerst eens nagaan of er meer hierover gezegd was. Ik zag op het internet dat vele kranten over dit “nieuws” kopten. De meest ranzige was het AD die zegt dat varkens geil worden van Jan Smit. Mijn conclusie is dat het hoogstwaarschijnlijk de boer is die onder invloed is van de Volendamse zanger en de media hebben laten zien dat Slimme Hans nog steeds voortleeft. Dit keer als plugger voor Jan’s muziek!